Outra voda

Esta me parece que se celebrou na Peña que como vós comentei nunha entrada anterior era unha sociedade xa desaparecida que estaba no primeiro piso do edificio situado enfrente da Banca Nogueira.
Eu só recoñezo ós meus avós, a Sixto sentado á esquerda cun habano e a Manolito García que é o que está á dereita de pé botando un discurso.
Polo que me comentan debe de tratarse da voda de Chelo Araújo que debeu de ser alá polos primeiros anos da década dos cincoenta.

A descarga da uva

Estas dúas fotos están sacadas a finais da década dos sesenta nas rúas da vila. Vós seredes quen de localizar o lugar exacto mellor ca min, e incluso de recoñecer a esa xente, aínda que penso que os tiros van cara a rúa de San Martiño.

Ilustran estas fotos as labores da descarga da uva na adega, e van na liña das outras entradas anteriores que puxen dos carros relacionadas có viño.
Vemos a un dos homes subido ó carro , el é o que vai enchendo as barcaletas que outro vai metendo na adega, e baleirandoas na muega sobre a cuba, ó mesmo tempo que se van pisando. Xa vós irei poñendo máis fotos, xa que hoxe en día non se ven escenas como estas nas rúas de Ribadavia

Grupo no Club

Como podedes ver o Clube Artístico parece que dá bastante xogo, xa que sae en moitas fotos. Sempre foi un lugar de reunión, xunto coa Peña, outra sociedade hoxe en día desaparecida e que estaba situada no primeiro piso do edificio que tiña no seu baixo o Bar Evencio. Para os que non se lembren o Club, tiña na parte traseira un gran patio con palmeiras, terrazas e pista de baile que debería de ser unha ledicia nas tardes do verán. Eu aínda me lembro duhas sillas de madeira moi cómodas pintadas de cor amarelo e verde que se utilizaban na terraza e na traseira.
Neste grupo só recoñezo a Sagrario a muller de Pepe o de Correos, a unha tía miña Olga e á Concha de Melón.
Xa o sabedes se coñecedes a alguén máis deixade algún comentario.

O Circo Moscardinoff

Hoxe poño dúas fotos relacionadas có Entroido Ribadaviense. A primeira está sacada do libro "Ribadavia" de Camilo Franco e Santiago Barreiros da Editorial Ir Indo. Procede do arquivo de Foto Chao, e segundo os autores deste libro sacouse no ano 1930. Vemos nela ós compoñentes do Circo Moscardinoff, e de seguro que atoparedes caras coñecidas. Eu, e volve a repetirse neste blog coñezo a Ricardo Moscarda que é o que está xusto no medio da fila inferior, sentado no chan. ¿Tería algunha relación o seu apelido có nome da Murga?
A segunda é a portada do folleto de man que editou esta murga na imprenta do Noticiero del Avia no ano 1934, pero se vós fixades ben veredes que non é o orixinal. Só chegou ás miñas mans o conxunto das tres páxinas fotocopiadas, polo que pido disculpas pola súa calidade. . Non ten desperdicio. Na súa derradeira páxina veredes cales son algúns dos seus compoñentes.
Se o queredes leer completo en formato pdf só tedes que pulsar aquí.
Calqueira que sexa un pouco espabilado verá que as datas da foto e as do folleto non coinciden unha é de 1930 e o outro de 1934, e a primeira pregunta que me fago eu é : ¿Recuncaría o Circo Moscardinoff durante varios entroidos? Ou hai algunha confusión na data da foto. Deixo a pregunta no aire por si vós facedes consultas e me axudades a desvelar este misterio.

A presa da Raiña

Esta é a presa do muíño da Raiña, entre a nosa vila e A Foz, un poco máis abaixo da ponte de Ferro. A foto é do ano 55 e está sacada dende as laxes que hai xusto debaixo da presa na marxen esquerada do río, e o que se vé alá ó fondo son unhas casas que hai detrás da igrexa de San Francisco.
É unha pena que na foto non apareza o muíño, que estaría no lado esquerdo da foto, xa que nel pasamos moitísimas horas da nosa mocidade. Ó chegar a tempada de pesca calquer ratiño libre o aproveitabamos para ir ó río, cruzabamos a vía do tren e baixabamos ó muíño. Lembro incluso noites alí armando ás anguias.
E outro dos grandes recordos que teño é o da señora Rafaela e o seu loro, ela era a que levaba o muíño, e o loro tiñao nunha casiña pequena ó outro lado da vía xusto cando comenzaba o camiño de baixada ó río. Moitas horas pasei alí con el para que me collera confianza, era de cor verde, e cando o collía e o sacaba da percha subía polo meu brazo ata deterse no ombro, e adoitaba picarme suavemente nas orellas.
Unha das grandes habilidades que tiña era adiviñar cando ía pasar o tren. Púñase coma tolo, comenzaba a xirar colgado da percha polas patas silbando estrepitosamente, ata que paraba e berraba ¡ Haí ven o tren! ¡Haí ven o tren!. Un día baixei a facerlle unha visita e atopei á Rafaela chorando, contome que aparecera morto de noite. Morreu dunha gripe dixo, e o enterrei na horta dentro dunha caixa de marmelo. Eu tamén chorei, e moito. Anos máis tarde leendo a Cunqueiro lembrei ó loro da Rafaela. El non fora o único enterrado nunha caixa de doce de marmelo.

Carros de bois

Fai uns días puxen unha foto du carro con rodas metálicas que a verdade non era un exemplo de tipismo. Agora si vós poño, a falta de un dous, e propios do Ribeiro.
Un deles, o que está sendo empuxado por eses dous homes e polo rapaz ten un aparello propio da nosa zona, é esa especie de barcaleta grande que se lle montaba ós carros nos tempos das vendimas, e que os carrexóns cós seus culeiros ían enchendo de uva. Unha vez cargado a uva era transportada á adega e alí mediante barcaletas botábase na muega para pisala. E volta a empezar, outra vez á viña e volta á adega.

Ribadavia por Conde Corbal 11

¿Sabedes onde está esto non? Pasamos moitas horas sentados nos bancos desa praza que hoxe penso que se chama de D. Rubén García, e de vez en cando faciamos algunha viaxe para repoñer forzas á pastelería de Benito Muradás que nós obsequiaba cun dedal de Quina Santa Catalina .
Tamén era un lugar de paso obrigado, lembro que baixabamos moito por esas escaleiras para ir ó río, ou como atallo cara ó Instituto, e de pasada quedabamos embobados có estanque e os patos de D. Manolo o Rubio.
Nesa casa que ten un balcón grande que hai á esquerda me parece que naceu meu avó.

Discursos

Como podedes ver polos carteis que hai detrás das personalidades, penso que se trata da inauguración da II Feira do Viño, se fose así esta foto sería do 29 de Maio do 1965 . En primeiro termo está o Alcalde Jaime Davila pronunciando un discurso, a continuación o Gobernador Civil José Mª López Ramón, e dos demáis só recoñezo a Filiberto Soto que era Teniente de Alcalde e presidente da Comisión Organizadora e ó fondo me parece que está Manuel Meruéndano que era o delegado de viños dentro desa Comisión.
Diciavos o do cartel porque na parede do palco da música que é onde está sacada a foto hai un cartel que tamén pon IIª Feira, pero que non é o oficial. Supoño que sería algún dos que non sairon elixidos e que foron colocarodos alí a modo de decoración.
Para os que seguides o blog no fai falla dicirvos que esta foto pertence á colección de Mª José Bouzas.

Amigos

Esta é unha foto desas pequeniñas que sacaba Rizo, ese grande fotógrafo ambulante ourensán finado en 1975 e ó que fai ben pouco lle fixeron unha homenaxe cunha exposición e a publicación dun libro de fotos súas. Rizo percorría a provincia asistindo a festas e feiras, sacaba as fotos e uns días despois as entregaba, polo que o seu arquivo e unha mostra dos usos e costumes das xentes da nosa provincia entre os anos corenta e os setenta.
Non sei en que ano está sacada nin donde, por aventurarme direi que na década dos cincoenta, e ó único que coñezo é ó meu avó Odilo que é o que está sentado á dereita de todo.
A min a foto me parece maravillosa, semella, salvando as distancias, a unha desas portadas de discos de música country, e resalta a maestría do fotógrafo en captar nun só disparo esas expresións como de alegría e resignación. Parece que están a dicir: ¡Veña anda, acaba!.Tira a foto que nós seguimos có noso.
Espero que me axudedes a identificar ó resto dos compoñentes.

A fonte da Alameda

Esta postal debería de formar parte dunha colección de postais unidas entre si nunha tira, e como podedes observar os seus bordes viñan troquelados para podelas cortar e separar con facilidade. Eu se tivera que aventurar unha data para estas fotos diría que son de finais do século XIX, pero cáseque deixo eso para vós, consultade ós maiores a ver que vós din.
A foto está sacada enfrente do que era a fonte da Alameda hoxe desaparecida trala última remodelación. Antes a fonte estaba entre dous tramos de escaleiras que daban acceso á Alameda , elevada varios metros sobre o nivel da estrada, e nos baixos estaba o almacén dos Rusos, e a fábrica de gaseosas O Mexicano.
Lembro con moito agarimo ó Ruso, que sempre nos esperaba á hora da saída do grupo escolar para darnos uns sinais de stop, cós que nós parabamos o trafego. As carreiras para poder chegar o primeiro e coller os sinais eran de tolos. Tamén pasamos alí moitas horas xogando ó futbolín. Canta paciencia tivo con nosco.
Pois xa vedes como era nun principio. Penso que moito neste caso non se mellorou.

Teño que agradecerlle a xentileza a José Luís Escudero por enviarme algunhas destas estampiñas, que coma sempre vós irei amosando.

Confecciones Luys

¿Lembrades a Luys? Sempre tan amable, tan paciente, alto e con lentes escuros. O seu negocio estaba situado entre o Bar Evencio e a Armería Lira, e o recordo tal como sae na foto. Se boto unha ollada atrás penso que sería dasa primeiras tendas na que me compraron roupa. Lembro que cando era pequerrecho a roupa a facían as modistas, e pasabas longas horas de probas subido a un taburete queixandote de que aqueles pantalonciños, ou aquela camisa picaba. Pero de repente o tema cambiou, apareceu Luys, supoño que coincidindo có boom do pret a porter, e entón como por arte de maxia o das longas sesións de probas acabouse. Con el, e coas súas prendas fumos crecendo ata a época da tontería e dos pantalóns vaqueiros, dos que tiña un bó surtido.
Pouco a pouco as comunicacións melloraron, abriu o Corte Inglés, comenzamos a estudiar fóra, en resumo a oferta aumentou e a nosa vida mudou, pero penso que moitos da miña xeneración lembraremos sempre a Luys.

Outro bisavó

Nesta foto de grupo vemos sentado ó meu bisavó Ricardo Davila Pérez que era irmán do pai de Jaime Davila, do pai do Pirancho e do pai de Ramón Moscarda, que me contan que fora cabo da Policía Local fai moitos anos e que xa saiu nunha foto anterior.
Esta rodeado de tres dos seus fillos, Ovidio, Ricardo (meu avó) e Dolores. Baseándome na fisonomía do meu avó, supoño que esta foto debe de ser do ano 1920.
En total o meu avó tivo unha ducia de irmáns máis, dos que só viviron oito, e por si fora pouco quedaron orfos moi cedo, xa que Elisa , que era así como se chamaba a súa nai morreu moi cedo, antes dos trinta, polo que foron medio titorados polo cura párroco de San Xoán D. Juan Parracia( xa vós puxen unha foto).
Polo que eu sei deses oito irmáns o maior era Manolo "o Coca", seguido de Jesús que emigrou a USA, Perfecto dos que xa vós amosei fotos en Cuba e que se instalou en Vigo ata a súa morte, Elisa que tamén viviu en Vigo, Antonio que sempre residiu en Ribadavia, casou con Clotilde e me deixou grandes e bós recordos en forma de días de caza, sempre acompañado do seu can "Voluntario", Dolores (sae na foto) casou con Julio Retorta e emigraron á Arxentina, Ricardo meu avó, e Ovidio o máis pequeno que seica morreu de tuberculose.

Mañán é San Pedro

Eu lembro estas festas con moito agarimo. Meu avó, cando eu era cativo, sempre nós levaba a toda a familia a Francelos, e pasabamos alí o día, á beira do río Outeiro nunha pradeira comendo lacón e anguías. Anos máis tarde cando xa dispoñiamos de medios de transporte, e en vez de sermos uns cativos xa iamos máis medrados algunhas veces fumos ás festa de Leiro, que tamén honran a San Pedro.
Esta foto que vós poño hoxe está sacada nunhas festas de San Pedro en Leiro, pero o que non sei é o ano, pode ser que fora a finais da década dos corenta, polo que hoxe supoño que estará de cumpleanos a foto.
Nela aparecen sentados meu avó Ricardo e Luís, e de pé miña avoa Isaura, Malucha e Serafín Almuiña, que era o dono do coche e gran amigo do meu avó.

Ribadavia por Conde Corbal 10

Esta é unha vista dunha parte da Praza Maior na que se vé á esquerda a casa das irmás Touza, a continuación estaba o Restaurante da Asturiana e logo xa na esquina da praza coa rúa Merelles Caula tiña unha pensión, e o bar a Rosa, xusto enfrente desa porta escura que vedes ó fondo e na que hoxe están os xulgados.
Alí, na pensión da Rosa foi onde coñecín a Karina e ó famoso Julio Iglesias, cando actuaron na vila. O que no son capaz de recordar é si estaban os dous xuntos, ou foi en días e actuacións separadas. Lembro que tras insistir moito Dona Rosa meteunos a min e á miña irmá nunha saliña da pensión onde estaba o gran Julio sentado nunha mesa camilla tomando algo quente con galletas. Atenderonnos moi amablemente e nos deron fotos firmadas. O que non sei é en que ano sucedeu todo isto.

A preparación das cubas

Seguimos coas escenas típicas relacionadas có noso viño, bueno típicas fai anos, xa que cousas así xa non se ven hoxe en día polas nosas estradas.

Xusto antes das vendimas era cando a xente tiña que facer unha pequena posta a punto dos bocois e das pipas, reparacións, limpezas e desinfeccións, e ás veces había que transportalas dunha adega a outra como neste caso. E que mellor medio de transporte que o clásico e sufrido carro de bois.
Fixádevos que este carro é un pouco especial, leva rodas de última xeneración, corre o ano 1967 e os avances técnicos arrinconan á tradición. Como se dí agora está tuneado, e dudo moito que esas rodas de ferro cantasen tan ben como as de madeira, como as de sempre.
Outro día vós porei fotos de carros clásicos do Ribeiro coas rodas de madeira das que soaban ben.
Se me esquecía dicir onde se fixo a foto, a verdade e que non o podo dicir, non o sei, pero penso que pode ubicarse en dous sitios, un na estrada de Francelos, e dous nas Chavolas. ¿ A vós que vós parece?

A III Feria Exposición de Vinos del Ribeiro

Na entrada anterior, e có gallo da homenaxe a Puga , faleivos de que aquela foto do ano 65 aparecía no programa do ano seguinte, pois ben, esta é a portada do Programa Oficial da III Feira, celebrada do 29 de Abril ó 2 de Maio do ano 1966.

Consta duhas 28 páxinas e comenza cun saúda do Gobernador Civil, e un do Alcalde, que por aquel entón era Jaime Dávila, mais non trae por ningún lado cal era a composición da Comisión Organizadora.

Non me deu tempo de escanealo completo, e pasalo a pdf, pero xa teremos tempo. Polo de agora contentádevos con esto. Por certo non conseguín aínda o da IV Feira, o do ano 67, polo que si algún de vós o ten, lle agradecería moitísimo que mo mandase por email.

A miña homenaxe a José Puga

No programa de man da III Feira do Viño do Ribeiro aparece publicada esta foto do ano anterior, que pertence á colección de Mª José Bouzas, co seguinte texto firmado por Puga e situado debaixo, ó pé da foto, e que transcribo literalmente:

" RIBADAVIA, haciendo gala una vez más en la Historia de su campechana hidalguía, tiene a orgullo en su generosa raigambre, el ofrecer en esta III Feria Exposición de Vinos del Ribeiro, todo aquello que por su grandiosa magnitud esté en consonancia con el amor que a lo largo de siglos profesa a sus visitantes.- PUGA Foto: Gentileza CHAO".
A verdade é que me chamou moito a atención. Hoxe en día xa non se escribe así.
Que quede aquí como unha pequena homenaxe a Puga, o vendedor de zapatos que escribía noticias.

Outra vez A Barca

Hoxe como é a noite de San Xoán, e debemos polo menos de ter unha noitiña tranquila e relaxada traio esta foto da confluencia do Miño e o Avia, sacada desa serie da que xa vós puxen moitas e que datan do ano 1955.

Xa me gustaría ter algunha foto daquelas festas que se facían antes, ou dalgunha fogata, pero non vós teño nada, así que sirva esta imaxen de bó tempo, de auga, de relax e de calor para celebrar a chegada do verán.

Castrelo. A nosa posición.

No meu afán de buscar algunha cousa nova para vós, ou polo menos non moi coñecida, hoxe publico este folleto editado polo Partido Socialista Galego no verán do ano 1966 titulado "Castrelo de Miño. A nosa posición", e publicado en Francia, concretamente en Perpinyá, por Ediciones Iberia.

Non é a miña intención con isto remexer en temas xa esquecidos, nin tratar de entrar en temas políticos, non, o único interés que me move é o de vós ensinar estas pequenas cousas que vou atopando por ahí, e que penso que forman parte da recente historia do Ribeiro.
Non sei se algún de vós xa coñecería estas oito páxinas, pero penso que a alguén lle poderá interesar, simplemente eso. Tendes que darvos conta que eu, cando se publicou esto só tiña seis anos, e que a democracia aínda tardaría en chegar unha década.
Se o queredes leer completo en formato pdf, pulsade aquí.

Organización

Aquí temos o Sr. Soto ( perdoade mais non sei cal dos irmáns é) e o Sr. Bouzas (Quico) conversando amigablemente diante dunha morea de xornais tratando de sacar adiante algunha das primeiras Feiras do Viño do Ribeiro.

Esta foto forma parte dunha serie maravillosa de fotografías relacionadas coas primeiras feiras do viño que me pasou Mª José Bouzas, e que pouco a pouco vós estou amosando.