Unha nova postal de San Domingos

Seguimos hoxe con esta fermosa postal que nos envía Benito Amil. Trátase, como podedes ver, da fachada da igrexa de San Domingos, na que posan os alumnos e profesores da escola do convento que alí había. 

A verdade, é que eu non coñecía esta imaxe, na que podemos ver algúns cambios con respecto á súa fisonomía actual. O primeiro, é o do rosetón que ten a fachada hoxe en día, e que nesta foto aparece tapiado en pedra, cunha fiestra adintelada aberta dentro del, para permitir a entrada da luz no interior.

O outro é o desaparecido muro de cachotería que nacía na esquina NO da igrexa, e pechaba o adro do convento.

Grazas Benito polo teu interese, e por estas pequenas xoias que nos vas descubrindo.

Orquesta "Benjamín y sus muchachos"

Xa puxeramos fai tempo unha entrada da Orquesta Alegría, e dentro desta, unha referencia a unha entrada do blog "Mi Ribadavia"  onde aparecía un folleto publicitario de "La orquesta Benjamín y sus muchachos" dirixida por Benjamín González López. 

Eu non sei que relación tiñan entre eles estes dous conxuntos melódicos si é que a tiñan, se compartían músicos, si coexistiron no tempo, ou funcionou un antes que o outro. O caso é que aquí temos outra foto deste grupo que nos envía María Lorenzo, e que nos comenta que o rapaz que sae no medio, vestido de chaqueta branca, é o seu pai José Campo, "O Raíña". Dos demais penso que só coñezo "O Alegría" que é o que está á esquerda tocando a batería.

Outro dos detalles nos que me fixei, aparte dos bonitos atriles que utilizaban, é que nesta foto, non hai ningunha muller, mentras que na foto do blog "Mi Ribadavia" aparece unha  señorita que non coñezo, que penso que sería a vocalista do grupo.

A ver si alguén nos aclara a cousa.

Orillas del Avia

Fai tempo que puxemos en Maquiáns unha imaxe deste cadro de Beruete, e hoxe traemos unha colaboración de Antonio Míguez Amil que, como sabedes, é o técnico municipal da Oficina de Turismo do Concello de Ribadavia. Nela nos vai a explicar como deu con el, e como acadou do seu propietario os permisos para poder usalo. Por certo, a foto do cadro está en alta calidade, polo que si a descargades poderédela estudiar a fondo.

"Esta imaxe é do cadro orixinal de Aureliano de Beruete titulado "Orillas del Avia". Trátase dun oleo  sobre lenzo de 100X178 cm, feito en Ribadavia polo autor arredor do verán do ano 1883 ou 1884, e que formou parte dunha exposición que se titulaba "Aureliano Beruete, 1845-1912", a cal foi producida no Museo de Arte Contemporaneo "Muñoz Sola" de Tudela do 30 de Abril ao 5 de Xuño de 2005.

A devandita imaxe do cadro foi asemade portada do libro da exposición que se publicou no ano 2005.

¿Como chegou ao noso coñecemento a existencia desta imaxe?.

No mes de Xullo de 2005 nunha das reunións técnicas que a Red de Juderías de España leva a cabo en Madrid, co gallo de facer o seguimento das actividades e promoción das cidades de dita Red, da que Ribadavia forma parte, atopeime co representante técnico de Tudela, o director do Museo Muñoz Sola, Don Manuel Motilva.  Alí foi onde o Sr. Motilva, con quen eu mantiña unha cordial relación, púxome ao tanto do fermoso cadro do que estamos falando.

A medida que o Sr. Motilva me ía falando sobre o autor do cadro e a pintura en cuestión, eu ía alumeando o desexo de coñecer ao propietario do cadro, falar con él, convidalo a visitar Ribadavia e poder obter a sua autorización para poder reproducir e publicar a imaxe do cadro por parte do Concello de Ribadavia, con fins culturais e turísticos loxicamente.

Así foi como souben que o propietario do cadro era un mecenas das artes, un empresario alemán, o Sr. Hans Rudolf Gerstenmaier. Logo todo foi cuestión de tempo e de insistencia, e por suposto de utilizar os contactos que me levarían a coñecer ao Sr. Gerstenmaier. Logo o Sr. Motilva pasoume o contacto do comisario da Exposición, o Sr. Arturo Navallas, co que falei un par de veces por ver si era quen de pasarme o contacto do propietario do cadro. O seguinte paso foi ir á sede do Deutsch Bank en Madrid onde o propietario do cadro, o Sr. Gesternmaier, tiña varias obras cedidadas para unha exposición sobre a pintura Flamenca do s.XVI, eu xa procurara chamar antes, falara coa encargada da exposición quen me dixo que o Sr. Gesternmaier estaba polas mañáns. Cando cheguei non o atopei no lugar, pero a  sua secretaria con moita amabilidade deume o número de teléfono do Sr. Gesternmaier para que o chamara cando quixera . Dous meses máis tarde convidoume a que fora visitalo ao seu domicilio en Madrid, confeso que fiquei abraiado de onde vivía este señor, pois tratábase dun piso, ou mellor dito dunha planta enteira dunha urbanización con tódalas medidas de seguridade imaxinadas, mesmo semellaba casi un bunker,  erá tal a amplitude daquel piso que alí atopábase un auténtico museo de arte dos s.XV e XVI dos grandes pintores da época, sobre todo Flamencos e Alemáns. Alí estaba por suposto o cadro de Beruete, nun lugar destacado, o Sr. Gesternmaier díxome que erá unha das obrás que máis cariño lle tiña, tratábase dun lenzo de grandes dimensións dunha beleza incomparable, a imaxe semellaba desprender o arrecendo das augas frescas do Avia nos primeiros calores da mañá do verán .

Eu levaba conmigo un estuche de viño do Ribeiro, que o Concello de Ribadavia me facilitará para ofrecerlle como presente, teño que dicir que tiven un acollemento moi agradabel por parte do Sr. Gesternmaier, o cal se interesou por coñecer Ribadavia, e por suposto  deunos  a sua autorización para poder publicar a devandita imaxe cando quixeramos. Logo tiven que contactar coa Galería de Arte Jorge Juan, en Madrid, xa que eles eran os que tiñan a diapositiva do cadro. Hai que dicir que nun primeiro momento esta galería non quixo facilitarnos copia da diapositiva, co que tiven que ir acompañado polo Sr. Gesternmaier para que a propietaria da devandita galería nos facilitará deste xeito a diapositiva, da cal fixemos copia e devolvemos nos termos comprometidos.

Así remataron, un ano despois, as xestións e labores para poder ter unha das imaxes máis fermosas e antigas coñecidas dunha parte de Ribadavia.  Si nos fixamos ben (de dereita a esquerda) trátase da parte traseira das casas do García, do Benito Amil, da Fidela, do Freijido e da Marisol.

Segundo pon no libro da exposición da que falamos, o cadro en cuestión foi executado no obradoiro do pintor con vistas ao seu envio para a Exposición Nacional de Bellas Artes de 1884, utilizando apuntes e bocetos preparatorios realizados ante o natural nun dos veráns de entre 1880 e 1884 que o autor pasou en Galicia.

Anos máis tarde o Sr.Gesternmaier, como prometera, visitou Ribadavia, para situarse no mesmo lugar no que Beruete estivo para facer o cadro, deste xeito puido ver o paso do tempo e como mudou esta parte da beira do Avia. Un bo exercizo que nos leva a maxinar a Ribadavia de hai máis dun século".

Antonio Míguez Amil

Técnico municipal da Oficina de Turismo do Concello de Ribadavia.

Murgas e cancións dos Carnavais de Ribadavia

O venres pasado presentouse no Museo Etnolóxico da vila  o libro  ""Murgas e cancións dos Carnavais de Ribadavia (ata 1936)" escrito por Antonio Pérez Mein, Marcos Gómez Moure e José Luís Chao Rey.

Un espectacular estudio, que aporta moita luz sobre unha das tradicións máis emblemáticas da vila.

Todos, nas nosas casas, escoitamos algunha vez aquelas vellas cancións coas que os nosos avós lembraban os antigos entroidos ribadavienses. Despois, grazas as exposicións de fotografía do Museo, fomos poñendolle cara a esas murgas, e ós seus compoñentes. Pero faltaba algo... As cancións transmitidas por tradición oral, e as fotos soltas, pouco información aportaban.

Este libro ven a encher este espacio baleiro. Nos seus capítulos, repletos de material gráfico, faremos un percorrido cronolóxico por todas as Murgas, con abondosa información sobre directores, músicos, letristas, cancións, programas de man e compoñentes, que veremos perfectamente identificados.

Logo ven un capítulo que me chamou poderosamente a atención (aínda que eu non son músico) pola cantidade de partituras de cancións que contén, algunhas  delas recuperadas da tradición oral, e que de seguro con esta publicación, vaise evitar a súa desaparición e olvido.

Para rematar, faise un estudio das sociedades e sitios onde se facían os bailes e asaltos no Entroido, e dos cadros líricos formados na vila naqueles tempos.

En definitiva, un inxente traballo de investigación levado a cabo nestes últimos anos, feito por outra parte sen axudas, e autofinanciado polos propios autores, que penso que debería de ocupar un lugar destacado nas nosas bibliotecas.

Só nos resta dende aquí, felicitar e dar as grazas ós autores polo seu traballo, e animalos  para que sigan nesta mesma liña. Deixovos a portada do libro, e unha foto dun deles.

Portada

Marcos Gómez Moure

O adro de San Domingos

Desta volta poñemos outra foto propiedade de Lolín Lira, feita en plena restauración da Igrexa de San Domingos, alá polos anos 1960 e 1961, na que se poden ver aínda moitos detalles de como era o seu antigo aspecto. 

Como Lolín é unha estudiosa da nosa historia e da nosa arte, acompaña a foto cun pequeno recordatorio das principais funcións que tivo ó longo da historia este edificio conventual, que como ela ben di, foi "multiusos", xa que trala exclaustración, foi  hospital, e dende 1850 escola de nenos, e incluso no ano 1865 instalouse alí un teatro ou coliseo que levaría o nome de "Teatro Avia".
Xa no ano 1886 documéntase o seu uso como cuartel dos Batallóns da Reserva e desde o ano 1902 proxectábanse no seu teatro sesións de cinematógrafo “invento prodixioso do século XX” .

Posteriormente, cando "O Coca" instalou a fábrica de cadaleitos nun alpendre xunto ó Castelo, o seu almacén estaba situado nas dependencias do convento, e era alí onde se remataban as caixas.

Si ampliades ben a foto veredes detrás do tellado unha chea de piñeiros mansos, deses que dan piñóns, na ladeira do monte do "Piñeiral",  xusto onde hoxe está situado o desmonte que hai no cruce da estrada da Franqueirán coa antiga que ía a Vigo.
Son eses piñeiros os que me traen á memoria un encontro nese monte con D. Delfín. Lembrades ? Era un dos mestres do Grupo Escolar, xunto con D. Pepe e D. Pedro.
Pois ben, unha tarde iamos meu avó e máis eu cara ó "Palomar" e a "Ibia", cando ó lonxe albiscamos como alguén trataba de gatuñar a un piñeiro, aproximámonos e atopamos a un D. Delfín suoroso, en mangas de camisa, pero co chaleco ben posto, mentres que e a chaqueta e o chapeu, penduraban do cano dunha pequena escopeta do calibre 36 que durmía apoiada nun penedo.
Levaba xa apañados unha chea de piñóns polo chan, mais tentaba acadar aínda alguha  piña máis. Queixábase  de que non había caza, pero eu penso que devecía polos piñóns.  

O ábside de San Domingos e os seus arredores

Esta foto que nos envía Lolín Lira, xa ten alo menos 50 anos, e recortei a súa parte superior esquerda, para amosarvos a parte que para min ten máis interese, que son sen dúbida  esas viñas, que lentamente van ascendendo polas abas do Piñeiral.

Non é que o ábside da igrexa non teña importancia. O que pasa, é que eu persoalmente penso que xa está fotografiado dabondo, e esa zona que se ve detrás, e que hoxe ocupa o barrio de "Os chalets", nunca a vira deste xeito, aínda que supuña da súa fisonomía polas fotos aéreas como a que puxemos o outro día.

Destacan entre a paisaxe esas pequenas construccións de dous pisos, de planta cadrada, cunha soa estancia por planta, que abundaban nas grandes viñas dos arredores da vila. Penso que algunha aínda se conserva na Barca, e lembro outras como as que había perto do camiño que ascendía dende a vila cara á Franqueirán, ou a que había na Estación nunha finca que era propiedade de Dona Celeste, "A Xenerala".

Eran alpendres destinados a gardar as ferramentas relacionadas coas tarefas agrícolas, pero cun estilo máis fachendoso, é dicir cun pouco máis de luxo. Temos que pensar que daquela, cando se construiron, estas propiedades quedaban afastadas do centro urbán, e a xente ía a elas a pasar o día, polo que a parte superior da casiña servirialles para, ademais de poder ollar toda a propiedade, facer algún xantar, e inclusive botarse unha sesta cando se terciase. 

Non é que eu saiba moito de arquitectura agraria, pero polo que recordo estas pequenas construccións non as teño visto noutros sitios, a non ser nos arredores de Ribadavia.

Grazas Lolín por compartir connosco estas fotos. 

O blog de Paco Couto

Penso que xa coñecedes de sobra ó noso colaborador Francisco Couto, un artista que ó longo destes anos nos foi aportando fotos e documentos relacionados coa súa familia, e o que é máis importante, debuxos cos que amosa a súa particular visión de Ribadavia e os arredores. 

Agora, decidiuse a compartir con todos nós outros debuxos, e algunha que outra acuarela, que ó longo dos anos foi apuntando nos seus cadernos. 

O debuxo é algo innato nel, xa que debuxa dende que era un cativo. A magoa, como el mesmo di, é a falta de continuidade, debido as máis das veces á  falta de tempo. 

Notaredes nos seus traballos unha certa deformación profesional, xa que a súa formación como arquitecto, lévao a reflexar cousas relacionadas con esa temática.

En fin, merece a pena que lle botedes unha ollada ó seu blog, e que perdades un pouco o tempo percorrendo as súas paxinas e ollando os seus traballos. 

O seu enderezo é: coutoarquitecto.blogspot.com.es

Benvido Paco.

Castrelo según Couto

Hoxe poñemos outra desas pequenas obras de arte que, o noso colaborador, Francisco Couto nos envía dende Madrid. Como podedes ver trátase dun apunte de Castrelo, que tiña esquecido nalgún dos seus cadernos, e que recuperou para o noso blog.

Esta feito no mes de Setembro do ano 98, nalgunha das curvas da estrada, que desde  Santa Cristina vai descendendo cara ó Miño, e dende onde se pode ollar esta fermosa vista da central hidroeléctrica, e dos cantís onde se asenta  a igrexa de Santa María de Castrelo.
Moitas grazas Francisco polo teu debuxo.

Un músico en Cuba

No libro "A La Habana quiero ir" publicado pola editorial Sotelo Branco, o seu autor, Ramón Pinheiro Almuinha, nos presenta un percorrido pola pegada que, os músicos emigrantes galegos, deixaron na illa de Cuba.

Entre as súas máis das dúascentas páxinas, descubrín estas fotos coas que  acompañamos a  historia do acordeonista ribadaviense Antonino Silva, que no ano 1924 fundou, nos salóns  da Unión Castellana de Cuba, en La Habana  a "Orquesta Ribadavia". Nun principio o seu repertorio limitábase ós  ritmos populares galegos, pero a medida que a súa sona medrou, tamén o fixeron as súas actuacións e xiras, polo que ós poucos, se foron decantando por temas máis bailables.

A finais da década dos vinte, nos conta Ramón Pinheiro, estas orquestas foron desaparecendo para dar paso a grupos menos numerososos, adicados exclusivamente á música bailable, polo que supoño eu, o noso acordeonista formou o seu propio grupo a "Orquesta Silva" que segundo parece amenizou todos os saraos e festas habaneras relacionadas coa emigración galega nas décadas dos 40 e 50.

O de supoño eu, é porque o libro me deixa certas dúbidas, xa que fala de Antonino, como director da banda, tal como podedes ver no anuncio; e de Antonio (acordeonista) fundador do grupo da foto. Eu supoño que serán a mesma persoa, a non ser que foran pai e fillo, ou parentes.

As casiñas de Javier

Non sei si foi este ano pasado ou o anterior, cando un día Javier "O Ferreiro", colleume por banda na Magdalena, e levoume ó seu taller, onde me ensinou algunhas destas pequenas obriñas de arte, que el fai ós poucos, para ir matando o tempo, coma quen non quere a cousa.

O certo é que con algunhas caixas de froita, e sen máis axuda que un pouco da súa memoria, e algunha ferramenta, Javier amosa a súa boa man para estas cousas.

Non están todos, pero veredes algúns dos edificios máis senlleiros da vila, ou máis ben do Barrio Xudeo,  ou mellor dito, os  do mundo de Javier, incluindo a súa propia casa, convertida en casa de bonecas, para a ledicia dos máis pequenos.

O que non sabía é que as gravase nun video e as tivese colgadas  en Internet.

Felicidades Javier polo teu traballo, e a seguir así.

O altar en cor

Fai case un ano que publicamos unha foto remitida por Lolín Lira na que se nos amosaba como era o altar maior da igrexa de San Domingos, e que desgraciadamente se botou, ou mellor dito, o botaron a perder no ano 1960. O retablo que alí había era obra de Francisco de Castro Canseco, e naquela entrada podedes ler o que lle pasou.

O caso é que dando voltas pola Rede, atopei esta postal que ten a peculiaridade de que está feita en cores. Non creo que se conserven moitas fotos deste estilo, e penso que deberon de sacala pouco antes de que o desmontasen, xa que a técnica da cor non estaba moi extendida.

Si comparamos as dúas fotos, notaremos como cambia  esa cerca ou valado que separa o altar dos fieis. Non sei cal sería máis do voso gusto, pero este metálico, de forxa, me parece que sinala ben ás claras por onde ían os tiros e os gustos da época.

Non me sorprende que o derramasen todo.

Ribadavia por Feijóo

Da páxina web "Acuarelas de Galicia de Antonio Feijóo" extraigo esta particular e colorista visión do barrio de San Francisco, dende a beira do Avia. É outra forma de ver a nosa vila, que de sempre foi percorrida pola mirada de moitos artistas, e cada vez máis, segue a atraer a súa atención.

Infografía do Castelo

Acabo de atopar este video na páxina de "Revives". Trátase dunha recreación infográfica do Castelo dos Sarmiento.
Chamoume a atención polo novedoso do asunto, xa que, sabía que existían cousas deste estilo, pero dos grandes monumentos artísticos do mundo, e nunca pensei que se fixese algo así sobre a nosa vila.
Aproveito tamén para felicitar e darlle as grazas ós autores deste fenomenal traballo, que sen ninguha dúbida, axudará a poñer aínda máis en valor o noso patrimonio artístico. Son o profesor Miguel Taín, e os arquitectos Miguel Ángel Calvo Salve, e Mª Jesús Blanco.
Por outra banda sinalar que os autores das investigacións históricas que fixeron posible este traballo son:
David Chao Castro na época medieval. María José Villar na idade moderna, e Sagrario Abelleira Méndez que se ocupou da época contemporánea.
Que o disfrutedes.

A capela do Portal II

Para rematar esta semana, vos deixo estoutra foto da capela da Virxe do Porta, patroa da nosa vila e de todo o Ribeiro. Non sei en que data se sacaría, aínda que o camión vello aparcado a carón das escaleiras poderianos dar algunha pista.
Entrei fai pouco nela, e está ben conservada, pero o que non fixen foi entrar á parte alta, pola ponte que a une a San Domingos, que era por onde, de costas ó párroco, entrabamos de pequenos, cando axudabamos a misa de monaguillos, para fedellar nun pequeno órgano que alí había, e que ainda soaba ben.
No órgano grande, no da igrexa parroquial, por moito que nos subiamos, e pedaleabamos nos fuelles, non eramos capaces de facelo soar.
Non sei en que estado estarán agora, se é que ainda existen.
Pasade unha boa fin de semana.

A capela do Portal I

Hoxe tócalle o turno a outro dos monumentos emblemáticos da nosa vila, a capela da Virxe do Portal. Esta é unha postal que estaba á venda en Internet, e como podedes ver, presentaban tamén unha ampliación da zona central, onde se poden intuir a dúas personas posando ó carón do ciprés da esquerda. Os que a vendían, a datan cara ó ano 1920, e na súa traseira pon que está editada por Hermenegildo Rodríguez, e impresa na Fototipia Thomas de Barcelona.

Unha dos cousas chamativas desta postal son as dúas cruces situadas a ámbolos dous lados da porta da capela, que so vira antes na portada do libro "Ribadavia y el santuario del Portal. Historia, arte y fenomenología religiosa" de José Ramón Hernández e Ramiro González, nunha fotografía parecida.

No Castelo III

Tampouco é que queira aburrirvos con este tema, pero o caso é que acabo de atopar esta nova foto do interior do Castelo, e como a semana pasada falamos del, hoxe fago este engadido con este novo aporte, máis que nada, para que quede constancia dos cambios que se foron producindo co paso dos anos, ainda que non sei moi ben en que ano poderia estar feita esta foto.

No Castelo II

Onte falabamos do aspecto ruinoso que presentaba o Castelo nos anos corenta, e quizás esta foto aclare máis a cuestión. Esta é a parte de fóra da muralla que daba cara á rúa dos Escobetes, e como se pode ver, un cacho do muro estaba totalmente derruido, e cun aspecto realmente ameazante.
Esto fai que a intervención de restauración se teña que facer pola vía da urxencia, tratando de manter e consolidar a estabilidade dos muros.
Debaixo poño unha foto que aínda que ten pouca calidade, amosa os traballos de excavación feitos nos anos cincoenta no seu interior, onde se ven claramente os restos da necrópole que alí había, e a fermosa fonte plateresca que centraba o patio principal, que segundo Francisco Pons Sorolla, conservábase, aínda que caida.

No Castelo I

Esquecera xa o libro de Belén Mª Castro Fernandez sobre Francisco Pons Sorolla y Arnau, e agora co gallo do remate das obras que se estan a facer no Castelo, penso que ven outra vez a conto rescatalo no blog.
Así era o interior do Castelo no ano 1951 cando este arquitecto recibe o encargo de restaurar e reconstruir o casco histórico da vila.
Parece ser que todo comenzou no ano 45 tras un informe de Chamoso Lamas sobre a monumentalidade de Ribadavia, e a necesidade de facer intervencións para conservala do xeito mellor posible.
Entre as moitas actuacións que se levarán a cabo entre os anos cincuenta e setenta en toda a vila, destaca a intervención no Castelo, na que será o propio Chamoso Lamas quen se encargará das excavacións arqueolóxicas.
Como vedes, antes das excavación, era un solar rodeado de muros que ameazaban con cair debido ás fendas que presentaban en moitos sitios as murallas, e por suposto non había nin rastro da necrópole que uns anos máis tarde aparecería baixo o chan.

O misterio das campás de San Domingos

Esta entrada non estaba prevista, pero a escribo por vía de urxencia, xa que considero que ten certa importancia para rematar con esta pequena serie adicada á nosa igrexa parroquial.
Como pudestes comprobar no gravado que puxemos o outro día, chamaba poderosamente a atención a ausencia da campá na torre da igrexa. Eu, a verdade, non lle din maior importancia, aínda que me extrañaba moito que ao autor do gravado se lle esquencese este detalle, tal e como eran de puntillosos estes debuxantes.
Rapidamente Lolín me fai chegar un documento que aporta algo de luz a este misterio. Trátase dun artigo escrito polo pai dominico Aureliano Pardo, que foi publicado nos Boletíns da Comisión Provincial de Monumentos de Ourense no ano 1932, e que transcribo a continuación:

"Exclaustrados los Dominicos, pasó su convento a manos del Estado, que se dió prisa a enajenar las campanas de la iglesia, según vemos por una Real Orden de 14 de Setiembre de 1837,las cuales fueron embarcadas en Vigo con dirección a Inglaterra, excepto la mayor que fué canjeada por otra de la Colegiata de dicho puerto, y resulta hoy la mejor y más grande del pueblo . Tan poca importancia daban aquellos funestos gobernantes a tan artística iglesia, en un informe del año 1844,que ni siquiera la consideraban digna de conservación .

En cuanto al edificio conventual, al ser desalojado por los frailes, cayó en manos de D. José López Noblino,representante de la Comisión de Arbitrios de Amortización de Ribadavia, el cual se aprovechó bien de él y de sus rentas hasta el 21 de Julio de 1837 en que por orden superior se hizo cargo del mismo el Ayuntamiento, a quien se le cedió en definitiva a principios del año 1851 .

Sus destinos, a partir del año 1849, fueron muchos y diversos. En dicho año y los sucesivos, encontramos instaladas en los diferentes departamentos del convento, las escuelas nacionales de niños y la academia de la banda de música ; en 1851 trasladóse allí el hospital de la Villa ; y para su más cómoda instalación derribáronse con fecha de1854 las dos alas del edificio contiguas a la iglesia o sea la mitad del mismo,quedando ésta aislada ;en el resto del."

Penso que este texto do historiador dominico explica claramente a ausencia da campá da torre, ó mesmo tempo que aporta información útil para poder datar ese gravado.

O retablo de San Domingos

Así, como o vedes nesta foto, estaba decorado o ábside central de San Domingos. Os que coma min nacestes despois da década dos cincoenta, non tivestes a oportunidade de coñecelo, xa que o retablo foi desmontado no ano 1960. Daquela a sociedade ribadaviense sorprendeuse ó ver o templo iluminado polas vidrieiras que levaban moito tempo tapadas polo retablo. O que non sei é si mereceu a pena. Iso teredes que valoralo vós.

Segundo me conta Lolín este fermoso retablo foi obra de Francisco de Castro Canseco, “o Churriguera galego”. A quen llo encargou Dona Leonor Mª de Córdoba, que era a viúva de D. Miguel Sarmiento de Mendoza, Conde de Ribadavia. Rematouse o día 25 de Abril do ano 1712 , e custou 23.000 reales de vellón. Polo que si se conservase hoxe, o vindeiro ano cumpliría os tres séculos.

Como dicía antes, desmantelouse no 1960, quedando somentes no altar maior, o camarín central coas imaxes da Virxe co Neno, en actitude de facerlle a entrega do Rosario a Santa Catalina , e a San Domingos. O resto das imaxes descontextualizadas foronse distribuindo polo templo, mentres que outras pezas se aproveitaron para os altares laterais. A raiz do ConcilioVaticano II, as tres imágenes citadas, (as centrais) fueron sustituidas polo Cristo do camarín central, e trasladadas ata un altar ó lado da sacristía.

Lolín nun traballo que fixo sobre o retablo, atopou unha nota de D. Julio, que era o párroco nesa época, na que con data do 24 de Novembro, lle escribía a Monseñor Temiño, Obispo de Ourense:

”Al desmontar la casi totalidad del retablo de estilo barroco el arquitecto y el Sr. Chamoso Lamas separaron algunas piezas que consideraron de algún valor, el resto quedó como chatarra (sic) y ocupa la casi totalidad del almacén que la iglesia tiene en el hospital y acabará por pudrirse por lo que si el señor obispo lo autoriza lo liquidaré aunque sea a bajo precio” .

E así o fixo.

Grazas Lolín por esta foto, e por toda esta interesante información.